Güneydoğu Asya’nın kalbinde, Mekong Nehri’nin yavaşça döküldüğü topraklarda, iki ülke, Vietnam ve Kamboçya hem birbirine komşu hem de tarih boyunca ayrı dünyaların çocukları olarak yaşamışlardır.

Mekong, sadece bir nehir değil; deltalarında pirinç tarlalarını sulayan, Tonle Sap Gölü ile birleşip Kamboçya’yı verimli hale getirir ve hem yaşam hem de kültürel hafızanın atardamarıdır. Bu nehir, insanları beslediği kadar tarihsel sınırları ve anlaşmazlıkları da taşımıştır.

Vietnam, kuzeyden güneye uzanan ince bir şerit gibi, dağlarla ve deltalarla şekillenmiş bir ülkedir. Kızıl Nehir’in verimli deltaları, Hanoi’nin tarihi tapınakları, Sapa’nın pirinç terasları ve Ha Long Bay körfezinin kartpostallık manzaraları, bu toprakların farklı doğa ve kültür katmanlarını gözler önüne serer.

Kamboçya ise daha düz ve sabırlı bir yapıya sahiptir; Tonle Sap Gölü, muson mevsimlerinde kabarıp küçülürken, Phnom Penh’in kenarlarında yüzen pazarlar ve nehir köyleri hayata kendi ritmini katar. Mekong Nehrinin akışı, iki ülkenin kaderini ve halklarının yaşam biçimini tarih boyunca kesintisiz bir şekilde şekillendirmiştir.

Tarih Vietnam ve Kamboçya’yı farklı medeniyet havzalarına yerleştirmiştir. Vietnam, bin yıl süren Çin egemenliğinin izlerini taşır; Konfüçyüs’ün öğretileri, aile hiyerarşisinden eğitim kültürüne kadar günlük hayatın derinlerine işlemiştir. Temple of Literaturün taş duvarlarında yankılanan akademik disiplin, Ho Chi Minh’in ideolojik mirasından çok öncesine uzanır. Vietnam’da eğitim, aileye ve devlete saygı, Konfüçyüs’ün öngördüğü toplumsal düzenin hâlâ canlı bir örneğidir.

Kamboçyalılar ise Hint kültür havzasının çocuklarıdır. Angkor Wat ve Angkor Thom’un taş yüzlerinde Hindu ve Budist semboller iç içe geçmiş; Khmer İmparatorluğu’nun ihtişamını bugüne taşımıştır.

Theravada Budizmi, halkın yaşamını ve kimliğini belirleyen ana damar olurken, Pol Pot’un dehşet dönemi, toplumsal hafızada hâlâ canlı bir travmadır. 1975–1979 yılları arasında Kızıl Khmerin köylü ütopyası, şehirleri boşaltmış, aydınları ve keşişleri katletmiş, devletin kendisini neredeyse yıkmıştır.

Vietnam’ın 1978’deki müdahalesi, Pol Pot rejimini devirmiş olsa da Kamboçya’da bu kurtuluş, bir “işgal” algısıyla birlikte anılmaktadır.

Ve Kadınlar; Kadınlar ise bu iki ülkede hayatın ritmini belirleyen sessiz güçlerdir.

Vietnam’da uzun savaş yıllarında erkek nüfus cephelerdeyken, kadınlar tarımı, ticareti ve ev ekonomisini yönetmiş; sosyalist politikalar da onları kamusal alana teşvik etmiştir.

Kamboçya’da ise soykırım sonrası hayatta kalmanın yolu, kadınların pazarlarda ve küçük işletmelerde aktif rol almaları olmuştur. Sokak tezgâhlarından pazar köşelerine kadar kadınlar, ekonomik yaşamın hem kalbi hem de bel kemiğidir.

Lider figürler bu iki halkın kolektif hafızasının mihenk taşlarıdır. Ho Chi Minh, Vietnam’da ulusal bağımsızlığın ve birliğin simgesidir; devleti kuran, halkı birleştiren, idealizmi ile pragmatizmi ustaca harmanlayan bir baba figürüdür.

Pol Pot ise Kamboçya’da felaketin ve yıkımın adı olarak anılır; aşırı ideolojinin toplumsal felakete dönüşmüş hâli.

Vietnam gençliği Ho Chi Minh’i tarihin kahramanı olarak görürken, Kamboçya gençliği Pol Pot’un dehşetini aile hikâyeleri ve müzeler aracılığıyla öğrenir ve travma hâlâ canlıdır.

Vietnam da diğer bir önemli kişi ise hiç tartışmasız Konfüçyüs’tür. Onun öğretileri bir din gibi değil, bir toplum mühendisliği gibi hayatı şekillendirmiştir. Aile hiyerarşisi, devlet memurları için sınavlar, bireyin eğitime ve topluma olan sorumluluğu, günlük yaşamın kodları hâline gelmiştir. Konfüçyüsçülük Vietnam’da, Budizm ve sosyalist ideoloji ile harmanlanarak, çağlar boyunca kalıcı bir ahlak ve disiplin kültürü yaratmıştır.

Sonuçta, Mekong Nehrinin akışı gibi, Vietnam ve Kamboçya’nın tarihleri de birbirine karışır.

Mekong Nehrinin Gölgesinde İki Dünya

Güneydoğu Asya’nın kalbinde, Mekong Nehri’nin bereketli deltaları üzerinde uzanan Vietnam ve Kamboçya, tarih, kültür ve doğal güzellikleriyle gezginleri büyüleyen iki komşu ülkedir.

Mekong Nehri, Laos’tan doğup Kamboçya üzerinden Vietnam’a akar ve delta bölgesinde geniş bir ağ oluşturur.

• Vietnam: Kızıl Nehir ve Mekong deltaları, pirinç tarlaları ve yüzen köylerle doludur. Güneydeki Mekong Deltası, Vietnam’ın tarım ve balıkçılık açısından kalbidir.

• Kamboçya: Tonle Sap Gölü, muson mevsiminde devasa bir su kütlesine dönüşerek ülkeye yaşam verir. Phnom Penh civarındaki pazarlar ve nehir köyleri, günlük hayatın ritmini ve insanoğlunun tarih boyunca hayatta kalma becerisini gösterir.

Mekong, sadece bir su yolu değil hem ekonomik hayatı hem de kültürel hafızayı besleyen bir yaşam damarıdır.

İnanç yönünden bu toplumlara baktığımızda Vietnam’da Mahayana Budizmi kültürel yaşamın merkezindedir. Tapınaklar, günlük ibadetin yanında turistik bir deneyim sunar. Atalara tapınma ve Konfüçyüsçü aile değerleri, Vietnam kültürünün temel taşlarıdır. Çok az da olsa Fransız koloni mirası olarak Katoliklik de önemli bir dini topluluğu oluşturur ve Notre-Dame Cathedral Basilica of Saigon da bunu görmek mümkün. Günümüzde devlet ateist olsa da halkın büyük kısmı Budist ve atalara bağlıdır.

Kamboçya da ise Theravada Budizmi ve tarihi Hindu etkisi daha fazladır. Halkın %90’ından fazlası Theravada Budizmine inanır. Tapınaklar, günlük hayatın merkezi olarak görülür. Tarihsel olarak Hinduizm etkisi büyüktür; en ikonik örnek Angkor Wat, ilk başta Tanrı Vishnu’ya adanmış bir Hindu tapınağıdır. Fakat 1975–1979 Kızıl Kmerler döneminde dini ve toplumsal yaşamın yerle bir olması ile yok olmanın eşiğine gelmiştir. Bugün ise Budizm tekrar toplumsal hafızanın ve kimliğin simgesidir durumundadır.

Bu coğrafi bölgede etnik olarak Vietnam Nüfusunun %85–87’si Kinh yani Viet halkıdır. Fakat 54 etnik grup daha vardır. Bu gruplar özellikle kuzey ve orta dağlık bölgelerde yaşar. En önemli gruplar: Hmong, Tay, Dao, Cham halklarıdır.

Fakat Kamboçya da Nüfusun %90’ı Khmer kökenlidir. Cham Müslümanları ve Vietnamlı azınlıklar belirli bölgelerde yaşar. Her iki ülkede de etnik farklılıklar tarih boyunca politik ve sosyal gerilimlerin kaynağı olmuştur.

Tarih boyunca Viet halkı ve Khmer halkı farklı kültürel havzalardan gelmiştir. Vietnam da Çin etkisi, Kamboçya Hint etkisi daha ağır basar. Vietnam’ın güneye doğru yayılması ile Mekong Deltası Kamboçya’dan alınmıştır. Fransız Sömürge Dönemi, iki ülkeyi aynı çatı altında birleştirmiş ama sosyal ve ekonomik eşitsizlikler yaratmıştır. 1975 – 1979 da Kızıl Kmerler dönemi Kamboçya’da trajedi yaratmış, 1978’de Vietnam müdahalesiyle Pol Pot devrilmiştir.

Son olarak mutlaka dikkat etmemiz gereken bir ayrıntıyı tekrar vurgulayalım. Vietnam’da kadınların ekonomik hayat içerisindeki yerini aklımızın bir yerine kaydedelim.

Vietnam: Savaş dönemlerinde ve sosyalist politikalarla kadınlar tarım ve ticarette etkinleşti. Küçük işletmeler ve pazarlarda aktif rol oynadılar ve bu durum günümüzde çok belirgin olarak günlük hayatın akışı içerisinde gözlemlenebilmektedir.

Kamboçya: Soykırım sonrası hayatta kalma stratejisi olarak kadınlar sokak ticareti ve küçük işletmelerde ekonomik hayatın bel kemiği oldular ve bu durum günümüzde ticaret hayatında çok belirgin bir durumda.

Her iki ülkede de kadınlar, pazarlarda, sokak tezgahlarında ve mikro işletmelerde hem kültürel hem ekonomik bir güçtür.

The post Mekong Nehrinin Kıyısında İki Dünya: Vietnam ve Kamboçya first appeared on Blue Cat Travel.

Modern devletin temeli ise I. Dünya Savaşı sonrası atılır. 1916’daki Arap İsyanı sürecinde Mekke Şerifi Hüseyin’in oğlu Şerif Abdullah, Osmanlı’ya karşı İngilizlerle birlikte hareket eder. 1921’de İngiliz mandası altında Trans Ürdün Emirliği kurulur; bu yapı 1946’da bağımsızlığını ilan ederek Ürdün Haşimi Krallığı adını alır. Kurucu kral I. Abdullah’tır; 1951’de Kudüs’te suikastla öldürülür, ardından I. Talal ve sonrasında II. Hüseyin gelir. 1999’dan bu yana tahtta olan isim ise II. Abdullah’tır.

Ürdün anayasal monarşi olarak tanımlansa da sistem fiiliyatta kraliyet merkezlidir. Kral hem devlet başkanıdır hem silahlı kuvvetlerin başkomutanıdır hem de yürütmenin gerçek sahibidir.

Parlamento iki kanatlıdır: halkın seçtiği Temsilciler Meclisi ve kralın atadığı Senato. Yasalar her iki meclisten geçse bile son söz yine krala aittir. Yargı anayasal çerçevede bağımsız görünür ama üst düzey atamalar kral tarafından yapılır.

Ülke 12 valiliğe ayrılmıştır; valiler seçimle değil atamayla gelir. Belediyeler seçimlidir ama merkeziyetçilik çok güçlüdür. Seçimler düzenli yapılır, kadınlara ve azınlıklara kota vardır; fakat siyaset çoğu zaman parti ideolojisinden çok kabile ve bölge temsiline dayanır. Gerçek güç dengesi kral, istihbarat, ordu ve büyük kabileler arasında kurulur.

Kraliyet Arap kökenlidir ama devletin kuruluş aşamasında Çerkezlerin özel bir rolü olmuştur. 19. yüzyılda Kafkasya’dan sürülen Çerkezler Osmanlı tarafından bugünkü Amman ve çevresine yerleştirilmişti. 1921’de Emir Abdullah bölgeye geldiğinde en disiplinli ve örgütlü topluluk onlardı. İlk güvenlik birliklerinde ve kraliyet muhafızlarında Çerkezler önemli yer tuttu. Bugün de nüfusun küçük bir yüzdesini oluşturmalarına rağmen ordu, istihbarat ve protokolde sembolik ve stratejik bir ağırlıkları vardır. Kraliyetle akrabalık bağları yoktur ama tarihsel sadakat ilişkisi güçlüdür.

Toplumsal yapı oldukça katmanlıdır. Yaklaşık yarıya yakını Filistin kökenlidir; 1948 ve 1967 sonrası gelen göçlerle ülkenin demografisi değişmiştir. Doğulu Bedevî kabileler ise krallığın bel kemiği kabul edilir; özellikle ordu ve güvenlik bürokrasisinde etkilidirler. Çerkez, Çeçen ve Ermeni gibi küçük topluluklar da sistem içinde saygın bir yere sahiptir. Krallık, Filistinlilere ekonomik alan açarken Bedevî kökenlilere siyasi ve askerî alan tanıyarak denge kurmaya çalışır. Bu denge bozulmasın diye sistem kontrollü ve merkezi işler.

Ekonomik olarak Ürdün zor bir ülkedir. Petrolü yoktur, su kaynakları son derece kıttır. Ekonomi büyük ölçüde hizmet sektörü, turizm ve dış yardımlara dayanır. İşsizlik özellikle gençler arasında yüksektir. Buna rağmen eğitim seviyesi bölge ortalamasının üzerindedir; okuryazarlık oranı oldukça yüksektir. Ülke aynı zamanda Filistinli ve Suriyeli mültecilerin yoğun yaşadığı bir coğrafyadır; bu da hem ekonomik hem toplumsal baskı oluşturur.

Kral ile halk arasındaki ilişki “babacan monarşi” olarak tanımlanabilir. Kral genellikle ülkenin babası gibi sunulur; halkla doğrudan temas kurduğu imajı güçlüdür. İlginç bir durum vardır.

Halk çoğu zaman “kral iyi ama çevresi kötü” diyerek hükümeti eleştirir, fakat monarşiyi sorgulamaz. Siyasi özgürlükler sınırlıdır; basın ve ifade alanı kontrollüdür. Ancak devletin sunduğu temel vaat nettir: Daha az özgürlük ama daha çok istikrar ve güvenlik. Irak ve Suriye gibi komşular düşünüldüğünde bu istikrar birçok Ürdünlü için yeterli bir karşılıktır.

Toplumda kabile kültürü hâlâ canlıdır. Aile adı ve soy bağı güçlü bir sosyal sermayedir. Sadakat, misafirperverlik ve onur kavramları kültürün merkezindedir.

Nüfusun büyük çoğunluğu Sünni Müslümandır; küçük bir Hristiyan azınlık da vardır. İslam anlayışı görece ılımlıdır. Kadınların eğitim seviyesi yüksektir fakat iş gücüne katılım oranı düşüktür. Şehirlerde daha modern bir yaşam görülürken kırsalda geleneksel yapı daha belirgindir.

Kültürel hayatta misafirperverlik en belirgin özelliktir. Eve gelen misafire mutlaka Arap kahvesi ikram edilir; yemek teklifini reddetmek hoş karşılanmaz.

Ulusal yemek mansaf, kuzu eti ve kurutulmuş yoğurt sosuyla yapılan, elle yenilen ve büyük onur sayılan bir yemektir. Çölde yapılan zarb, ters çevrilerek sunulan maqluba ve kahvaltının vazgeçilmezi falafel mutfağın temel taşlarıdır.

Halk dansı dabke, Bedevî müziği, ud ve rebab geleneksel kültürü yansıtırken Amman’da modern sanat, rap ve alternatif müzik de gelişmektedir.

Şehir ve kırsal ayrımı belirgindir. Amman daha kozmopolit ve Batı etkisine açıkken; Kerak, Mafraq gibi yerler daha muhafazakâr ve kabileci bir yapıya sahiptir.

Petra, Wadi Rum ve Akabe gibi bölgeler ise turizmle birlikte çok kültürlü bir atmosfer taşır.

Genel ruh hâli ise sakin, sabırlı ve gururludur. Ürdünlüler için düzen ve istikrar çoğu zaman özgürlükten önce gelir. İşte Ürdün’ü anlamak için bu dengeyi görmek gerekir: güçlü bir soy iddiası, merkezi bir monarşi, kabile temelli toplumsal yapı ve bütün bunların üzerinde istikrarı önceleyen bir devlet aklı vardır.

The post Sakin Sabırlı ve Gururlu Ürdün first appeared on Blue Cat Travel.

Küba müziği ve müziğin hareketliliğinin doğal sonucu olan dans, Küba kültürünün ve günlük yaşamının vazgeçilmez bir parçasıdır. Hemen hemen her yaştan Kübalı müziği hayatının bir parçası haline getirmiştir.

Küba müziğinin, dans için yapılmış ve kökleri Küba Adası’nın geleneklerine dayanan vazgeçilmez enstrümanı davuldur. Küba müziklerinde kullanılan çeşitli davul türlerine ek olarak gitar, keman, klarnet ve vihuela da kullanılan müzik aletleri arasındadır.

Küba’nın Müzik Tarihi

Küba müziğinin temelleri, 19. ve 20. yüzyılda Küba’da birden fazla kültürün etkisi ile oluşmuştur. Bu dönemlerde Küba ya birçok müzik türü gelişmiştir. Küba müziğinin en temel kökenleri, Küba’nın da tarihi boyunca etkisi altında kaldığı Batı Afrika ve İspanya’dır. Küba müziği zamanla Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve Jamaika olmak üzere birçok kültürden de etkilenmiştir.

En temelde birçok Küba müzik türünün kökeni olan Afrikalı kölelerin benimsediği Cabildos’tur. Gelişen ve değişen dünya ile Küba’da yeni bir inanış olarak ortaya çıkan Santeria ile Küba müziğine perküsyon dahil edilerek ortaya geleneksel formda Santeria müzik ortaya çıkmıştır.

Dünyadaki diğer müzik türleri gibi Küba müziği de Küba dışında da kendine dinleyiciler bulmuştur. Küba müziği yeni dinleyicileri etkilediği gibi diğer ülkelerin müzik ve dans gelişimini de etkilemiştir. Caz, salsa, Arjantin tangosu, Batı Afrika Afrobeat ve İspanyol flamenkosu, tarihte Küba müziğinden etkilenen müzik türleridir.

İspanya ve Batı Afrika kökenli kölelerin dinsel ritüelleri ve vurmalı çalgıları birleştirip ritim ve dans temeline oturtarak Küba müziğinin temeli olarak kabul edilen son türü oluşturulmuştur. Son müziği Fransızların salon müzikleri ile birleştirilerek Danzon türü; danzon tarzı müziklerin modasının geçmesi üzerine ise yeni nesil müzisyenler tarafından Salsa ortaya çıkarılmıştır. Salsa hareketlerinin dünyaya yayılıp gelişmesi ile Mambo, Çaça gibi dans çeşitleri ortaya çıkmıştır. Kuzey Amerika’nın Caz standartları da Küba müziği ile harmanlanmıştır.

Küba tarihi boyunca çok bilinmeyen Rock ve Rap ile geleneksel müziğin harmanlanmasıyla Timba ortaya çıkmıştır. 90’lı yıllardan itibaren Küba’daki en popüler dans müziği olarak kabul edilmektedir.

En Ünlü Küba Müzik Türleri

• Son: İspanyol ve Afrika kökenlerinin davul ile birleşmesiyle Küba müziğinin temeli olan son müzik türü oluşmuştur.
• Rumba: Asıl kökenin İspanyol ve Afrika olan rumba 16. yüzyılda köleler ile Küba’ya gelmiştir.
• Salsa: Salsa, Afrika ve Küba dans ritimlerinin karışımından oluşmaktadır. Salsa dansı ise özellikle rumbadan etkilenmektedir.
• Bolero: Bolero ağır tempolu olarak ilerleyen romantik bir müzik ve dans türüdür.
• Caz: Caz müzik Küba’da ve dünyada son derece ünlü olan bir müzik türüdür. Küba’da her yıl caz temalı festivaller düzenlenmektedir.
• Nueva trova: 1959 Küba Devrimi sonrasında ortaya çıkan nueva trova müzik türü, gelenekseli ve duygusallığı ortaya çıkarmasıyla ünlü olmuştur.
• Timba: Salsanın daha modern ve hızlı bir türü olan timba, Küba’nın geleneksel olan son türünden gelişerek günümüze gelen popüler bir müzik türüdür.

Küba Dans Müzikleri

Küba dans müzikleri, Küba halkı tarafından her zaman ve her yerde dinlenebilmektedir. Çaça, samba, rumba, tango, bachata, reggaeton ve tango Küba halkının en çok tercih ettiği müzik ve dans türleridir. Her zaman karnaval havası esen Küba’da her yaştan insan dans ve müzik ile iç içedir.

En Meşhur Küba Dansı ve Müziği

En meşhur Küba dansı ve müziği rumbadır. Küba’nın en ünlü dansı ve müziği olan rumba Afrika kökenlidir. Enerjik ve duygulu bir müzik olan rumba; başlangıçta konga davul, çubuk, marakas, raspa ve çanla yapılırken zamanla Küba’nın geleneksel türü olan son müzikten etkilenmiştir ve müziğe trompet, piyano ve kontrbas gibi enstrümanlar da katılmıştır.

Küba Müzik Aletleri

Küba müzik kültüründe birçok farklı enstrüman kullanılmaktadır. Küba müzik kültürüne Avrupa’dan gelen enstrümanlar telli, üflemeli ve klavyeli aletlerdir. Afrika’dan gelen enstrümanlar ise genellikle sallamalı veya ritim enstrümanlarıdır.

Afrika kökenli müzik aletlerine marakas, chehere, guiros, tambur, marimbula, clave (ahşap çubuk), trompet, zil ve quijada gibi aletler örnek verilebilir. Kölelik zamanında malzeme yokluğundan ortaya çıkan cajon gibi müzik aletleri hala önemini korumaktadır. Bir tür tahta kutu olan cajon haricinde, bango, tubas, conga, quinto ve tumbadora da Küba’da en çok kullanılan müzik aletleridir.

En Popüler Küba Şarkıları

• Me Dicen Cuba, Alexander Abreu ve Havana D’Primera
• Havana Blues, Habana Blues
• Me Mantengo, Juan Formell ve Los Van Van
• Quisiera Volver, Descemer Bueno ve Baby Lores
• Pasaporte, Havana D’Primera
• Ojos Negros, Kelvis Ochoa ve Desemer Bueno
• Sábanas Blancas, Omara Portuondo
• Cuba Isla Bella, Orishas
• Cambiara, X Alfonso
• Chan Chan, Buena Vista Social Club

En Ünlü Kübalı Şarkıcılar ve Müzisyenler

• Ibrahim Ferrer
• Pío Leyva
• Addys Mercedes
• Xiomara Alfaro
• Celia Cruz
• Gloria Estefan
• İsolina Carrillo
• Maria Teresa Vera
• Omara Portuondo
• Perez Prado
• Mongo Santamaria
• Rita Marley
• Silvio Rodriguez
• Pablo Milanes
• Benny More

En Ünlü Kübalı Müzik Grupları

• Buena Vista Social Club
• Ensemble Cubafonica
• Havana D’Primera
• Conjunto Chappottín
• Creole Choir of Cuba
• Cuarteto Patria
• Dan Den
• Orishas
• Gente de Zona
• The Pedrito Martinez Group

Küba Yaşamında Müziğin Yeri

Küba yaşamında müzik ve dans önemli bir rol oynamaktadır. Küba adasının ayrılmaz bir parçası olan dans ve müzik hayatın her anında Küba halkına eşlik etmektedir. Küba’da çeşitli klasik ve popüler müzik grupları sokaklarda ve sahillerde performanslarını sunmaktadır. Küba’da günün farklı saatlerinde sunulan dans ve müzik gösterileri için en çok tercih edilen zamanlar hafta sonu ve akşam saatleridir.

Müzik ve dans kombinasyonu, Küba yaşam tarzı için vazgeçilmez bir parçadır. Küba’da müzik; her sınıftan ve her yaştan insanın hayatında bulunmaktadır. Afro-Küba dini Santeria inancındakiler de dahil olmak üzere Küba’da müzik, birçok farklı sınıf için önemli kabul edilmektedir.

Küba Sokak Müziği ve Kültürü

Küba sokak kültüründe dans ve müzik hayatın doğal akışı içinde karşılaşılan bir olaydır. Küba’da kalabalık bir grubun canlı bir müzik ve dans performansı sergilemesi çok olası bir durumdur. Herhangi bir sokağın köşesinde sokak müzik grubuna rastlanabilmektedir.

Küba sokak müziği kültürü Küba’nın dans kültürü ile iç içedir. Küba dans kültürü ve Küba müziğinin harmanlanması, Küba halkının eğlence hayatını her zaman canlı tutmuştur; Küba’nın sokakları performanslara her daim ev sahipliği yapmaktadır.

Küba Müziği Hakkında En İlginç 4 Bilgi

• Rumba, Küba müziğinin temelini oluşturmaktadır.
• Küba müzik tarihi farklı kültürlerin karışımından oluşmaktadır.
• Küba’da müzik için kayıt yapılabilecek bir adet kayıt stüdyosu bulunmaktadır.
• Küba’da parti ve festivaller sokaklarda düzenlenmektedir.

Küba Müzik Festivalleri

• Festival De La Trova Longina: Ocak ayında Santa Clara’da düzenlenmektedir. Festivalde müzik ve dansın yanında şehir merkezinden yerel müzisyenleri olan Manuel Corona’nın doğum yerine yapılan yürüyüş etkinliğini içermektedir.
• Havana Bienali: Nisan, mayıs aylarında Havana’da düzenlenen bir sanat festivalidir. Festival kapsamında, dünyanın çeşitli yerlerinden sanatçıların eserlerinin sergilendiği müzeler, sergi evleri ve sokak standları bulunmaktadır.
• Camaguey Karnavalı: Haziran ayında Camaguey’de düzenlenen en eski festivallerden biridir. Festival yerel kültürün tanıtılması açısından önemli olan festivalin sonunda Aziz Petrus heykelinin yakılması ile ünlüdür.
• Havana Caz Festivali: Ocak ayında Havana’da düzenlenen hem yerel hem de uluslararası caz ustalarının performanslarını sergilediği bir festivaldir.
• Santiago De Küba Karnavalı: Temmuz ayında Santiago De Cuba’da düzenlenen Küba karnavalı, en büyük ve en ünlü festivaldir.

Sayılan festivaller dışında da Havana Dünya Müzik Festivali, Trinidad Festivali, Havana Karnavalı, Parrandas de Remedios ve Havana Bale Festivali gibi etkinliklere katılmak mümkündür.

The post Müzik ve Dansın Ülkesi Küba first appeared on Blue Cat Travel.

Kavalalı Mehmet Ali Paşa 1769 yılında Kavala’da doğmuştur. Osmanlı arşivlerinde ve çağdaş kaynaklarda Arnavut olarak kaydedilir. Genç yaşta Osmanlı hizmetine girer; 1798’de Napolyon’un Mısır’ı işgali sonrasında bölgeye gönderilen birlikler içinde yükselir ve 1805’te Mısır’da yönetimi fiilen ele geçirir. Böylece Mısır’ın modernleşme sürecini başlatan güçlü bir hanedan ortaya çıkar.

Onun kurduğu aile sıradan bir askerî kökenden gelmesine rağmen, birkaç kuşak içinde son derece eğitimli ve entelektüel bir hanedana dönüşmüştür. Oğlu İbrahim Paşa modern Mısır ordusunun mimarıdır. Ardından gelen İsmail Paşa döneminde Avrupa tarzı reformlar hız kazanmış, Mısır adeta Akdeniz dünyasına entegre edilmiştir. Daha sonraki kuşakta Fuad I ve Faruk Avrupa’da eğitim almış, çok dilli, diplomasiye hâkim yöneticiler olarak öne çıkmıştır.

Ailenin kendi tarih anlatılarında ve modern biyografilerinde köken meselesi işlendiğinde “Kavalalı Arnavut” vurgusu açıkça görülür. Bu ifade hem Osmanlı belgelerinde hem de hanedanın sonraki kuşaklarının yazılı ve sözlü mirasında yer alır. Yani birkaç kuşak boyunca oluşmuş, süreklilik gösteren bir kimlik bilinci söz konusudur.

Benim vardığım sonuç şu: Mehmet Ali Paşa’nın kökeni konusunda tarihsel belgeler, çağdaş kayıtlar ve aile geleneği arasında belirgin bir tutarlılık vardır. Asıl dikkat çekici olan ise, Balkan kökenli bir Osmanlı askeri liderinin, Mısır’da modern bir devlet inşa edecek vizyona sahip olmasıdır. Bu hikâye, etnik tartışmalardan çok daha büyük bir dönüşümün hikâyesidir.

Tarih bazen köken sorularına indirgenir; oysa asıl mesele, bir insanın ve onun soyunun nasıl bir medeniyet projesi ortaya koyduğudur. Mehmet Ali Paşa’nın mirası da tam olarak budur: Kökeninden bağımsız olarak, Mısır’da yeni bir çağ başlatmış olması.

The post Modern Mısır’ın Kurucu Babası Kavalalı Mehmet Ali Paşa first appeared on Blue Cat Travel.

Petra’nın hikâyesi M.Ö. 6. yüzyılda başlar. Onu kuranlar, Arabistan’dan kuzeye göç eden, çöl yollarının hâkimi yarı göçebe tüccarlar olarak bilinen Nebatiler idi.

Nebatiler, baharat, tütsü, ipek ve altın ticaretiyle zenginleştiler. Ancak asıl dehaları ticarette değil, su mühendisliğindeydi. Kayaları oyarak kanallar, sarnıçlar ve barajlar yaptılar. Çölün ortasında bir vaha yarattılar. Onlar için şehir, yalnızca bir ticaret merkezi değil, gökyüzüyle konuşan kutsal bir mekândı.

Petra’ya girerken önce dar bir kanyon karşılar sizi ve buraya Arapça Siq deniyor. Yaklaşık 1,2 kilometrelik bu doğal geçit, insanı adım adım başka bir zamana taşır. Duvarlarda tanrılara adanmış kabartmalar, kayaya oyulmuş nişler ve izler bulunmaktadır. Bu kanyonun sonunda karşınıza birden, El Hazine çıkar. Burası bir medeniyetin sahnesi gibidir. Oldukça etkileyici bir karşılama sunar.

El Hazine; Yaklaşık 40 metre yüksekliğinde, kızıl kumtaşına oyulmuş görkemli bir cephedir.
Halk arasında “Hazine” diye anılmıştır; çünkü bir zamanlar burada firavunun altınlarının saklı olduğuna inanılırdı. Oysa muhtemelen bir kraliyet mezarı ya da tapınaktı.

Helenistik sütunlar, alınlıklar ve figürler ile süslü olan, çölün ortasındaki bu Yunan Estetiği Doğu ile Batının taşta buluşma hali gibidir. Petra’nın kaya mezarları, Roma döneminde eklenen amfi tiyatrosu ve dağ zirvelerindeki sunakları, bu şehrin kültürel bir kesişim noktası olduğunu aleni bir şekilde gözler önüne serer.

Nebatîlerin dini, doğayla iç içeydi. Her dağ, her yıldız, her su kaynağı ilahi bir yansıma sayılırdı.

Baş tanrıları Dushara  “Dağın Efendisi” soyut bir taş blokla temsil edilirdi. Yüzü yoktu, biçimi yoktu. Çünkü tanrı, şekle sığdırılamazdı. Onun yanında gökyüzünün yıldızı, bereketin ve gücün simgesi olan El Uzza vardı. Gökyüzü (Dushara), toprak (El Uzza) ve su bir kozmik denge oluşturuyordu. Petra’daki tapınaklar çoğu zaman açık havadaydı. Çünkü onların inancında gökyüzü zaten en büyük kubbeydi.

Nebatîler ölümden korkmazdı. Onlara göre ruh, yıldızlara geri dönerdi. Bu yüzden mezarlar hep yukarıya doğru oyuldu. Her kaya mezarı, göğe açılan bir kapıydı. Bazı araştırmacılara göre, yapıların konumu bile tesadüf değildi. El Hazine gün doğumuna, manastır olarak bilinen Ad Deir batmakta olan güneşe hizalanmıştı. Dolayısıyla Petra sadece bir şehir değil, bir astronomi haritası ve gökyüzüyle konuşan bir şehir idi.

Roma İmparatorluğu M.S. 106’da bölgeyi ele geçirdiğinde ticaret yolları değişti. Depremler su sistemini harap etti. Petra yavaş yavaş sustu ve yok olmanın eşiğine geldi.

7. Yüzyılda İslam’ın yükselişiyle birlikte kutsal merkez daha güneyde yeni bir kimlik kazandı. Böylece Nebatilerin çok tanrılı dünyası tarihe karıştı. Taşa oyulmuş tanrılar, tek tanrılı inanç karşısında sessizliğe gömüldü. Ama hiçbir medeniyet tamamen kaybolmaz.
Dil yaşar. Ritüel yaşar. Hafıza yaşar. Böylece Nebati yazısı Arap alfabesine evrildi.
Kutsal taş kültü, başka anlam katmanlarında varlığını sürdürdü.
İsimler değişti fakat arayış değişmedi.

Sonunda Petra yüzyıllarca unutuldu. Sadece Bedevi kabileleri taşların arasında yaşamaya devam etti. Onlara göre orada cinler vardı. Taşlar geceleri fısıldardı. Ama bir gün birisi Petra’nın hikayesinin peşinden gitmeye karar verdi.

1812 yılında İsviçreli gezgin Johann Ludwig Burckhardt Arap kılığına girerek Siq vadisinden geçti ve El Hazineyi buldu ve yeniden dünyaya gösterdi. Ve o gün şunu yazdı; “Zamanın kalbi burada durmuş gibiydi” O günden sonra, Petra bir kez daha doğdu.

Bugün Petra, Ürdün’ün ulusal simgesidir. 1985’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı. 2007’de “Dünyanın Yeni 7 Harikasından Biri” seçildi.

Ama taşlar yorgun, erozyon, iklim değişikliği ve aşırı turizm yüzeyleri aşındırıyor durmadan. Petra artık sadece bir açık hava müzesi değil, korunması gereken bir insanlık hafızasıdır.

Taşın Hafızası olan Petra; Güneş battığında kızıl bir hatıraya dönüşür. O an anlarsınız işte, Zenginlik geçer. İktidar söner. İnanç biçim değiştirir. Ama insanın anlam arayışı hiç bitmez.

Ve biz, o taşların önünde durduğumuzda, aslında kendi geçiciliğimizle yüzleşiriz. Petra işte bu yüzden sadece kayıp bir şehir değil, medeniyetin aynasıdır.

The post Kumtaşına Oyulmuş Sessiz Krallık Petra first appeared on Blue Cat Travel.

Yabancı kültürleri ve medeniyetleri düşünmek, genellikle egzotik olanı düşünmeyi gerektirir. Bu aşamada ilk etapta, elbette “egzotik” kavramının ne anlama geldiği merak edilebilir. Bu kelimenin batıda uzun ve köklü bir geçmişi var ve bu nedenle farklı yorumlara açıktır.

Post Koloniyal yaklaşımlara göre, egzotik kelimesi ilk olarak 1599’da yabancı olan herhangi bir şeye ve dışarıdan tanıtılan ve yerli olmayan bir şeye atıfta bulunmak için kullanıldı. 1651 yılına gelindiğinde, anlam değişti ve egzotik diyarlar veya egzotik bölgeler, egzotik bir alışkanlık ve tavırı kapsayacak şekilde genişletildi. Ama yine de bu kavram, Avrupalı güçlerin dünyanın çeşitli yerlerine yayılmasıyla üstünlük kazandı. Egzotik sözü, o zamanlar sömürgecilik ve imparatorlukla ilişkilendiriliyordu ve bu nedenle, uyarıcı veya heyecan verici bir farklılığın çağrışımlarını, evcilleştirilmiş olan şeye güvenle karıştırılabilecek bir durumu kapsıyordu. Bu vurgu, egzotik nesnelerin orijinal konumlarından başka bir konuma taşınması ve özünden koparılması üzerine kurgulandı. Aslında, 16. yüzyıla, sürekli egzotik arayışa katkıda bulunan Avrupa coğrafi keşiflerinin muazzam gücü damgasını vurdu.

Dolayısı ile Egzotik kelimesi, metalaşmış haliyle uzun bir tarihe sahiptir ve Fransız edebiyatında ilk kez, François Rabelais’in ”Quart Livre et Faictes et Dicts Heroiques du Bon Pantagruel” (Çeyrek Paund, Senetler ve İyi Pantagruel’in Kahramanca Sözleri) adlı eserinde ithal malları tanımlamak için “exotique” sıfatını kullandığında ortaya çıkmıştır.

O günden sonra, sahada yeni hiçbir şey görülmedi. Çünkü, çeşitli tabloları, duvar halılarını, hayvanları, balıkları, kuşları ve diğer egzotik malları anlatıyordu. Buradaki “exotique” kelimesi, Yunanca “exotikos”, yani garip ve uzak diyarlar anlamına gelen, klasik Yunanca terimin etimolojisine dayanıyor. Aynı şekilde, terimin İngilizce dilinde ortaya çıkışının da 16. yüzyılın son döneminde gerçekleştiğini belirtmek önemlidir. Yine de kavram belirli bir duruma sabitlenemiyor.

Örneğin antropoloji alanındaki araştırmacılar, egzotiğin keşfedilmeden önce var olan bir şey olmadığını savunuyorlar. Bu nedenle, yabancı bir nesneyi egzotik kılan ve orijinal ortamından yenisine taşındığında uzun vadede tanıdık olduğu bir başka yerdir. Bazı antropologların görüşüne göre, egzotik olan farklı bir yere aktarılır ve yeniden yeni bir tanım ile kavramlaştırılır. Başka bir deyişle, değer verilen orijinal coğrafi veya kültürel objeler değil, söz konusu nesnelerin yeni bir bağlamda yeni anlamlar kazanmaya olan uygunluğudur.

Anlaşılan o ki, egzotizm farklı yorumlara açıktır. Batı kültüründe egzotizmci yaklaşımın öncülerinden biri olan Victor Segalen, egzotizm türleri arasındaki farklılıkların izini sürmek için büyük çaba sarf etmiştir. Konuyla ilgili uzun yıllara dayanan kapsamlı araştırması, onu sanatsal, coğrafi, doğal ve kolonyal egzotizm arasında ayrım yapmaya yöneltti. Sömürgeciliğe yönelik dolaylı eleştirisi, terimi çeşitlilikle ilişkili olarak tanımlama girişiminde yankısını bulur.

Seyahat edebiyatı türündeki etnografik dürtünün temel bileşenleri değerlendirilmeye değerdir. Tarihsel olarak konuşursak, gezi yazısı ve etnografya, kolonyal genişlemenin sonucudur. On altıncı yüzyıldan beri gezi yazarları ve etnograflar kültürel ötekilik, çeşitlilik ve ampirik gözlemle fazlasıyla meşgul oldular. Marco Polo bu modaya verilebilecek en iyi örnektir. Doğu yolculuğu, dünyanın harikalarını düşünmesini, krallarla, farklı ve garip insan ırklarıyla yakın temas kurmasını sağladı.

Gezi yazılarındaki sürekli ampirik merakın kökleri Avrupa tarihine dayanmaktadır. Herodot gibi eski etnograflar, diğerinin radikal farklılığından büyülenmişti. Mısırlılara olan ilgisi, onların örf ve adetlerinde insanlığın olağan uygulamalarını tersine çevirmiş görünmelerinden kaynaklanıyordu.

İlk başlarda Fas, bir tür özgürlük, cennet, bilgelik ve coşku arayan batılı gezginler için heyecan verici bir manzara sunuyordu. Avrupalı ve Amerikalı gezginlerin çoğu, geldikleri medeni ve dünyevi dünyadan tamamen farklı yeni bir kültürel ötekiliği deneyimlemek için bu ülkeye yöneliyorlardı. Bu nedenle Fas, gezginin hayal gücünün ve yaratıcılığının Mağribi kültürünün romantizmi ve çekiciliğiyle ateşlenebileceği ve canlandırılabileceği yeni bir sığınak ve ufuk olarak görülüyordu.

Dönemin gezginlerinden farklı olarak, biz de Fas’ın farklı egzotik özelliklerini metalaştırma hedefi ve niyeti olmadan, Fas’ın kültürel ötekiliğini keşfetmeye yönelik kendi yoğun arzularımızla hareket ediyoruz.

Bu gizemli Fas diyarındaki yolculuklarımızda yapmaya çalıştığımız şey; Fas’ı, insanlarını ve coğrafyasını yakından keşfediyor ve egzotik olmayan izlenimlerimizi kaydediyoruz. Yolculuk boyunca, birçok Fas şehrini geziyoruz. Ülkenin kültür ve coğrafyasına ilişkin gözlemlerimizi paylaşıyoruz.

Mimariyi, sosyolojiyi, bazı dini ve örfi değerleri görmeye çalışıyoruz. Avrupalı egzotik bakış açısına sahip gezginler gibi haremin egzotik ve gizemli dünyasına ulaşma peşinde değiliz elbette. Fas’ı ele alırken bir seyahat deneyimi olarak olaya bakıyoruz.  Yoksa Oryantalist modaya uyduğumuzdan değil.

Ama oryantalistler için Fas mükemmel bir egzotik ülke. Fas’ı Bilinmeyen Afrika olarak anlatıyorlar. Bu durum, ülkenin egzotik, uzak ve dolayısıyla turizm endüstrisi tarafından dokunulmamış olduğunun açık bir göstergesidir.

Batılı seyahat yazarları Fas hakkındaki seyahat kitaplarında genellikle, ülkeye duydukları büyük takdiri anlatıyorlar. Bu haliyle kitaplar, anlatı boyunca iç içe geçmiş egzotizm ve oryantalizm meselelerini gündeme getiriyor.

Buna göre Fas, bir sisler ve gizemler ülkesi, içinden kubbelerin, minarelerin, kulelerin ve kırmızı taş surların, sıcak palmiye korularının ve Atlas karlarının Atlantik’in iradesiyle eşleştiği ve kaybolduğu bir gümüş perdeler ülkesi olarak tasvir ediliyor. Bu da gizemli bir manzara ve egzotik bir hava oluşturuyor.

Mesela; Cebelitarık’ın kayaları neredeyse bilinmeyen bir Afrika’nın toprağına ayak basar basmaz buluta dönüşüyor. Tanca, gerçekten de rehber kitaplarda yerini alıyor ama guguk kuşu gibi, yumurtalarını garip yuvalara bırakmak zorunda kalıyor. Sanki onu öğrenmek isteyen gezgin, başka bir ülkeyle ilgili bir çalışma yapması gerekiyormuş gibi.

Bunun için tekrar yola çıkıyoruz ve Tanca’yı geride bırakarak, Rif dağlarının üzerindeki uzun patikanın bizi nereye götüreceğini bilmenin heyecanı ile yola devam ediyoruz. Karşımızda mavi bir güzelliği bulacağımızı biliyoruz. Çünkü mavi düşten uyandıktan sonra, Atlas dağlarının yol vermez geçitlerinden geçerek sapsarı, uçsuz bucaksız Sahra çölünde, çölün efendisi develere kavuşacağımızı da biliyoruz.

Bu yüzden seyahatlerimiz arasında Tanca’nın hemen ötesindeki uçsuz bucaksız bilinmezliği ortadan kaldırmak için, boşlukları doldurmak ve Fas’ın içinde barındırdığı gizemi ve bilinmeyeni anlayabilmek için kendi gözlem ve deneyimlerimize güvenmek zorundayız. Bu tür deneyimler otantik bir hikâyenin ve ülkenin sırlarını keşfetmemize yardım edecek muhakkak.

Ama bu gözlem ve deneyimlerimiz bir seyahat anlatısı olarak, gezmek ve görmek isteyen dostlarımıza hizmet edecektir. Yolculuğumuzun amacı, sihir dünyasına büyüleyici bir yolculuk yapmak, medeniyetin dokunmadığı yeni bir kültürel farklılığı ortaya çıkarmak ve aynı zamanda Fas’ta gizemli bir şey keşfetmek değildir.

Dünyanın bu bölgesinde, Faslı birisiyle bir tür yakınlık ve tanışıklık geliştirmeye çalışıyoruz. Bu tür hedefler, bize biraz farklı kültürlerin kültürel motiflerinin önemini yorumlama imkânı sunacak. Dünyanın bu bölgesinde, sizi kültürel ötekiliği anlamlandırmaya davet ediyoruz.

Orada gördüğümüz her şey gizemli, sıra dışı ve egzotik olarak anlatılıyor olabilir. Fakat Çölün manzarasının durgunluğuna ve zamansızlığına olduğu kadar, onun sonsuzluğa uzanıyormuş gibi duran vahşi doğasını da hissetmiş olacağız. Fas’taki kültürel deneyim ve onunla karşılaşma; Fas’ın kültürel ötekiliği ve coğrafyası inanılmaz derece de keyifli bir hale gelecektir.

Fas’ta egzotik Doğu’ya ilişkin önyargılı fikirleri hem destekleyen hem de pekiştiren bazı temsili yönler gördüğümüzde, aslında Şarkiyatçı metinlerden, Kuzey Afrikalıların yaşamı hakkında bilgi arayan biz gezginler için bu metinlerin nasıl bir referans işlevi gördüğünü rahatlıkla bilinçaltımızdaki nakışlardan görebiliyoruz. Binbir Gece Masalları’nın gizemli dünyasına ilişkin anlatılar mucizeler görmek için bizi çöle çekiyor mesela.

Böyle bir yaklaşımla Fas, geçmişte donup kalmış ve değişmeyen bir mekân olarak çerçevelenir hafızamıza. Fas’taki kültürel deneyimler bir gizem, hafızamıza yabancılık ve egzotiklik duygusu katmayı amaçladı her zaman.

Bu yüzden Fas’a ilişkin çeşitli izlenimler hafızalarda hep anlaşılmaz olarak kalacaktır. Çünkü Fas’ın egzotik topraklarına atfedilen bütün imgeler, oryantalist literatür tarafından şekillendirildi. Ama yine de bir dizi kötü kapsamlı genellemeyle dolu olan bu dil kendilerine ihanet etti.

Mesela Marakeş’teki pazar yeri birçok yanlış beyana konu olmuştur. Marakeş’teki çarşılar dar ve karanlık, kalabalık oldukları için ve içindeki insanlar fanatik ve vahşi olduğundan gezginin içlerine girmesi oldukça zor olarak anlatılmıştır. Fakat yine de önyargıları, yerel yaşamı ve pazardaki insanları “açgözlülük ve şehvet, fetişizm ve korku ve yabancıya karşı körü körüne nefretle örülmüş” olarak tanımlayacak kadar ileri götürüldü. Bu tür anlatılarda kullanılan dil, kapsamlı yargılarla doludur. Neyse boşverin biz kendi gözlerimizle gördüklerimizi, bilgi ve kültür süzgecimizden geçirerek anlamlandırmaya çalışalım.

The post FAS first appeared on Blue Cat Travel.

Gize Piramitlerinin gölgesinde binlerce yılın sessizliğini dinledik; Karnak Tapınağı’nın sütunları arasında tarihin fısıltılarını duyduk. Her taşında bir hikâye, her sokakta başka bir renk vardı. Baharat kokularına karışan ezan sesleri, çöl rüzgârının yüzümüze bıraktığı sıcak dokunuş ve Nil’de süzülen teknelerin ağır ritmini yaşadık.

Mısır’ı yalnızca gezmedik; onun tarihine doyduk, kültürüne karıştık, ruhuna dokunduk.

İlk önce Eski Mısır tarihini kronolojik olarak ve ara dönemler şeklinde burada sıralayalım. Sonrasında Daha detaylı olarak Piramitler ve Tapınaklardan ayrı bir yazıda bahsedeceğiz.

1. Erken Hanedanlık Dönemi (c. MÖ 3100 – MÖ 2686)

• 1. ve 2. Hanedanlık
• Mısır’ın birleşmesi ve firavun yönetiminin başlaması
• Narmer/ Menes’in önderliğinde Yukarı ve Aşağı Mısır birleşti

2. Eski Krallık (MÖ 2686 – MÖ 2181)

• 3. ve 6. Hanedanlık
• Piramitlerin dönemi (özellikle Giza piramitleri)
• Merkezi yönetim güçlendi
• Firavunlar “Tanrı-Kral” olarak görüldü
• 6. Hanedanlık sonrası merkezi güç zayıfladı

3. Birinci Ara Dönem (MÖ 2181 – MÖ 2055)

• Merkezi otorite zayıfladı, yerel krallar güçlendi
• Ülke siyasi olarak parçalandı

4. Orta Krallık (MÖ 2055 – MÖ 1650)

• 11. ve 12. Hanedanlık
• Merkezi otorite yeniden güçlendi
• Kültür, edebiyat ve sanat gelişti
• Nil taşkınları ve tarım politikaları iyileştirildi

5. İkinci Ara Dönem (MÖ 1650 – MÖ 1550)

• Yabancı yöneticiler (özellikle Hiksoslar) Mısır’ın kuzeyinde hüküm sürdü
• Teknoloji ve savaş yöntemleri değişti (atlı savaş arabaları gibi)

6. Yeni Krallık (MÖ 1550 – MÖ 1070)

• 18.–20. Hanedanlık
• Mısır’ın en güçlü ve genişlediği dönem
• Ünlü firavunlar: Hatshepsut, Thutmosis III, Amenhotep III, Akhenaten, Tutankhamun, Ramses II
• İmparatorluk dönemi; Filistin, Suriye ve Nubia’yı kapsayan genişleme
• Büyük tapınaklar (Karnak, Luxor) inşa edildi

7. Üçüncü Ara Dönem (MÖ 1070 – MÖ 664)

• Merkezi otorite tekrar zayıfladı
• Askeri gücün bölgelere yayılması, Libyalı ve Nubyalı kralların etkisi

8. Geç Dönem (MÖ 664 – MÖ 332)

• 26. ve 31. Hanedanlık
• Siyasi istikrar sağlansa da yabancı saldırılar arttı (Persler)
• Kültürel ve sanatsal canlanma dönemi

9. Helenistik Dönem – Ptolemaik Dönem (MÖ 332 – MÖ 30)

• Büyük İskender’in Mısır’ı fethetmesi
• Ptolemaik Hanedan (Kleopatra son Ptolemaik firavun)
• Mısır kültürü Yunan etkisi ile harmanlandı

10. Roma Dönemi (MÖ 30 – M.S. 395)

• Kleopatra’nın ölümünden sonra Mısır Roma eyaleti oldu

The post Eski Mısır Tarihi Kronolojisi first appeared on Blue Cat Travel.

Keops Piramidi, dünyanın taştan zirvesi olarak. Yanı başımda duran dev piramit, Keops (Khufu) Piramidi idi. Başlangıçta 146 metre yüksekliğinde olan bu yapı, günümüzde 138 metre civarında. Ama yükseklikten öte, bana 2,3 milyon taş blokla inşa edilmiş, her biri 2,5 ila 15 ton arasında değişen bir mühendislik harikası olduğunu hissettirdi. İnsanlık tarihinin en büyük taş yapısı olan Keops, tam 3800 yıl boyunca dünyanın en yüksek yapısı olarak kalmış.

İçine baktığımda üç ana oda olduğunu öğrendim. Yeraltı Odası, Kraliçe Odası ve Kral Odası. Kral Odası’nın duvarları Asvan graniti ile kaplı ve taşların hassas ölçüsü insanın aklını başından alıyor. Eskiden piramit, parlak beyaz Tura kireçtaşı ile kaplıymış; güneş ışığında adeta parladığını hayal etmek büyüleyici.

Kefren Piramidi ve Sfenks – Sessiz Bekçi

Biraz ileride, daha yüksekmiş gibi görünen ama aslında Keops’tan biraz daha küçük olan Kefren Piramidi duruyor. Piramidin önünde ise Büyük Sfenks var. Aslan gövdesi, kral yüzü ve güneşe bakışıyla beni adeta selamladı. Kim tarafından ve neden yapıldığı tam olarak bilinmese de krallığın gücünün simgesi olduğu kesin gibi. Kefren Piramidi ve Sfenks oracıkta, adeta sessiz bir bekçi gibi bekliyor.

En soldaki daha küçük piramit, Mikerinos (Menkaure) Piramidi ise İnceliğin ve detayın adresi olarak bütün ihtişamı ile duruyor. Boyut olarak en küçük olsa da işçiliği ve granit kaplamalarıyla göz kamaştırıyor. Bu yapı, eski Mısır taş işçiliğinin ne kadar gelişmiş olduğunu gösteriyor.

Peki bu Piramidler Nasıl İnşa Edildi?

En çok merak ettiğim sorulardan biri buydu. “Bu taşlar nasıl taşındı?” Meğer piramitleri köleler değil, ücretli ve iyi beslenen işçiler yapmış. Nil taşkın dönemlerinde, tarım yapılamadığı zaman bu işçiler piramitlerin inşasında çalışıyormuş. Yanlarında fırınlar, bira atölyeleri, hastaneler hatta işçi köyleri bile varmış. Taşlar rampalar ve kızaklar üzerinde taşınmış, bazı yollar yağlanmış. Yani gördüğüm bu taş duvarlar, sabır ve zekânın bir sonucu.

Piramitlerin Gizemli Amaçları ne?

Piramidler sadece dev mezarlar değildi. Eski Mısır’da piramitler:

• Kralın ruhunun göğe yükseliş rampası,
• Güneş tanrısı Re’nin ışığına açılan bir kapı,
• Evrensel düzenin simgesi

Olarak tasarlanmış. Her piramidin yanında tapınaklar, kraliçe piramitleri, rahip evleri ve işçi yerleşimleri de bulunuyordu.

Keops Piramidi’nin İç Dünyası Gizemlerle Dolu! Keops’un içinde, giriş koridorundan başlayarak beni Yeraltı Odası, Kraliçe Odası ve Büyük Galeri karşılıyor. Kraliçe Odası’ndan çıkan dar hava kanalları, gökyüzüne ruhsal bir bağlantı için açılmış olabilir. Büyük Galeri, taş blokların Kral Odası’na taşınmasını sağlayan bir yol gibiydi.

Kral Odası ise tam merkezde, altı granit levha ile korunuyor ve içindeki lahit boş. Üstündeki beş “relieving chamber” ile basınca karşı korunmuş. İçeri girip taşların atomik hassasiyetle yerleştirildiğini görmek, insanın nefesini kesiyor.

Yeraltı Odası ve Keops’un Terkedilmiş Planı

Yeraltı Odası’nı görünce büyülendim ama biraz da garip bir his uyandı. Duvarlar kaba işlenmiş, taban kabaca oyulmuş… Meğer bu oda, ilk planlanan mezar odasıymış ama inşaat sırasında plan değişmiş ve Kral Odası yukarı taşınmış. Belki de sembolik bir “Duat” alanı olarak düşünülmüş ya da sadece mühendislik aşaması için açılmış. Her halükârda hiçbir ritüel amacıyla kullanılmamış.

2017’de yapılan muon taraması ile piramidin içinde devasa bir boşluk keşfedilmiş: Büyük Boşluk. Büyük Galeri’nin üzerinde ve uzunluğu yaklaşık 30 metre. İçine henüz girilmedi. Belki yapısal bir boşluk, kayıp bir rampa veya gizli bir ritüel alan, kimin ne yaptığını bilmek mümkün değil. Bu, piramitlerin hâlâ sırlarla dolu olduğunu hatırlatıyor.

Bugün Giza, modern şehirle iç içe bir arkeolojik alan. Ama platoya adım attığınız anda, 4000 yıl öncesinden bir mühendislik dehası sizi selamlıyor. Her taş, her açı ve her gölge, insanın hayal gücünü zorlayan bir sessizlikle duruyor.

Giza Piramitleri sadece taş ve kum değil; zamanın, zekânın ve insan hayal gücünün sessiz bir anlatısı. Ve ben, o an orada dururken, tarihin derin nefesini hissedebildim.

The post 4000 Yıllık Taşların Sessiz Tanıkları Olan Giza Piramitleri first appeared on Blue Cat Travel.

The post Hıristiyanlıktaki Monofizit ve Diyofizit Tartışmaları: Efes Konsili, Nasturilik ve Kilise Ayrılıkları first appeared on Blue Cat Travel.

The post Kuba: Che ve Castro / Devrim Nereye Gidiyor first appeared on Blue Cat Travel.